Masterclass steinerpedagogie S.O.
Masterclasses middenbouw & bovenbouw (focus 10de klas)

Voordracht 1A: De grondhouding van een midden-bouwleerkracht

46 plaatsen beschikbaar

Tim De Backer is ervaren middenbouwleer-kracht en vestigingsdirecteur in de middelbare school van Aalst. Sinds enkele jaren onderzoekt hij de elementen die de grondhouding van een middenbouwleerkracht mee bepalen. Die grond-houding richt zich in de eerste plaats op het zien en zoeken van het raadsel van elke leerling. De uitdaging voor elke leerling, als latente ontwik-kelingsvraag, is het ontwikkelen van de nodige vormkracht. Ontwikkelingsgerichte feedback neemt hier een belangrijke plaats in.

voordracht door Tim De Backer
doelgroep: middenbouwleraren

Voordracht 1B: Over het muurtje – een blik op de tien-de klas vanuit een eigentijds perspectief

95 plaatsen beschikbaar

In Vlaanderen beschouwen wij onze tiendeklas-sers vaak vanuit hetzelfde, traditionele denk-kader. Ze zijn deel van onze bovenbouw en die spant de boog van 9 tot en met 12. In Europa zijn er verschillende scholen die dit denkkader verlaten en zichzelf anders gaan organiseren. In deze lezing krijg je een inkijk in hoe deze scho-len naar de tiendeklassers van vandaag kijken en hoe ze daar zelfs de organisatie van hun school op afstemmen. Ze wil een verfrissende blik brengen en inspireren om onze eigen wer-king tegen het licht te houden.

voordracht door Emma Willems
doelgroep: bovenbouwleraren

WORKSHOP A1. Wiskunde in de middenbouw 1

25 plaatsen beschikbaar

In deze lessen, annex workshops, gaan we aan de slag met verschillende leerinhouden uit het leerplan wiskunde voor de eerste graad. Ervaringen en mogelijke insteken, verhalen, anekdotes e.a. van verschillende thema’s binnen de verzame-lingenleer, getallenleer, statistiek, algebra en meetkunde. Ook de Platonische lichamen komen hierbij aan bod.

Wie zich inschrijft voor deze workshop, wordt verondersteld ook de drie andere workshops ‘wiskunde in de midden-bouw’ te volgen. Uiteraard zijn ook andere leraren dan wiskundeleraren welkom!

Meebrengen: schrijfgerief, eigen cursusbladen, geodriehoek, passer, lat, gom, tekenpotloden, schaar, lijm.

begeleiding: Wim Serras
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP A2. Toneelspelen in de eerste graad

24 plaatsen beschikbaar

Hoe kun je toneel inzetten in de eerste graad? In deze workshop worden tips gegeven over hoe je met een klas kan wer-ken aan een toneelstuk. Of je nu kiest voor een bestaand stuk of je gaat een toneelstuk maken samen met de klas. Hoe zorg je ervoor dat de leerlingen durven en leren acteren? Hoe ziet de planning van een toneelperiode eruit? Hoe evalueer je een toneelperiode?

begeleiding: Lidewei Kruizinga
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP A3. Aan de slag met temperamenten in de middenbouw

22 plaatsen beschikbaar

Wat doet de puberteit met het temperament? Welke temperamenten blenden goed samen in een klasgroep en welke temperamenten worden gek van elkaar? Hoe speel je in op de mengelmoes van temperamenten in je klasgroep en wat heeft dat te maken met de vertelstof?

begeleiding: Inez Hoefnagels
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP A4. Aanvangsbegeleiding

24 plaatsen beschikbaar

Een zorg voor nieuwkomers op school, een hulp om ze te doen blijven en een manier om steinerpedagogie te verzekeren voor de toekomst. Dat is veel en dat is belangrijk, laten we er dus samen aan werken. Deze workshop geeft mogelijkhe-den voor uitwisseling en ontwikkeling.

begeleiding: Marcus Van Besouw
doelgroep: leraren midden- en bovenbouw

WORKSHOP A5. Duurzaamheid als rode draad in het curriculum

22 plaatsen beschikbaar

“Wanneer een complex systeem ver van het evenwicht verwijderd is, kunnen kleine eilandjes van samenhang in een zee van chaos het hele systeem naar een hogere orde verschuiven” schreef Ilya Prigogine, chemicus en Nobelprijswinnaar. Steinerscholen kunnen een dergelijk eiland van samenhang zijn. We verkennen de mogelijkheden.

begeleiding: Griet Van Raemdonck
doelgroep: leraren midden- en bovenbouw

WORKSHOP A6. Boetseren in de tiende klas

13 plaatsen beschikbaar

Bij het boetseren in klas 10 richten we ons op de bewegingsvormen. We kunnen ons laten inspireren door watervormen en vertrekken van de vormen die schelpen aannemen. Maar beweging ontstaat ook bij mensen en tussen mensen … Kortom: overal waar beweging ontstaat, laten we ons meestromen en zo kunnen levende creaties ontstaan.

begeleiding: Ineke Van den Bosch
doelgroep: leraren bovenbouw

WORKSHOP B1. Wiskunde in de middenbouw 2

25 plaatsen beschikbaar

Zie workshop A4.
Wie zich inschrijft voor deze workshop, wordt verondersteld ook de drie andere workshops ‘wiskunde in de midden-bouw’ te volgen. Uiteraard zijn ook andere leraren dan wiskundeleraren welkom!

Meebrengen: schrijfgerief, eigen cursusbladen, geodriehoek, passer, lat, gom, tekenpotloden, schaar, lijm.

begeleiding: Wim Serras
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP B2. Ontluikende planetentypes

24 plaatsen beschikbaar

De planetentypes ontluiken zeer gestaag vanaf de middenbouw. Ze zijn nog niet pertinent aanwezig en er kan nog veel veranderen doorheen de jaren. Toch zie je soms in het verlengde van de temperamenten al een kiem van de planeten-types ontluiken. Deze workshop geeft je een rijk beeld van de verschillende planetentypes en je krijgt een praktische leidraad mee, gekoppeld aan vakonafhankelijke doelen uit het leerplan.

begeleiding: Inez Hoefnagels
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP B3. Het vormgeven van opmaten

25 plaatsen beschikbaar

Hoe kies je een goede opmaat aan het begin van de periode? Welke criteria zijn hierbij belangrijk? We gaan samen op zoek naar mogelijke uitgangspunten voor het vinden van zinvolle opmaten. We werken praktisch aan het ontwerpen van opmaten voor verschillende groepen en vakken. We testen werkvormen uit met elkaar.

begeleiding: Lidewei Kruizinga
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP B4. De overgang van klas 6 naar klas 7

23 plaatsen beschikbaar

Bart Mulder heeft eerst vele ‘kleine’ rondjes vijfde-zesde klas gedraaid en sinds enkele jaren ‘kleine’ rondjes zeven-de-achtste klas. Daarbij nam hij één klas van 6 mee naar 7. Als geen ander kent hij de overgang van de lagere school naar de middenbouw. Uit die ervaring put hij om samen met jullie te kijken naar hoe deze overgang en het aankomen in de zevende klas verzorgd en vormgegeven kan worden.

begeleiding: Bart Mulder
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP B5. Tussen vragen en richting geven: filosofie in de tiende klas

21 plaatsen beschikbaar

Wat gebeurt er wanneer de houding van de filosoof het klaslokaal binnenkomt? Filosofen stellen vragen, onderbreken vanzelfsprekendheden en zoeken naar waarheid. Leraren moeten tegelijk structuur bieden en richting geven. In deze workshop onderzoeken we deze spanningsvolle maar vruchtbare verhouding. Vanuit die filosofische grondhouding be-kijken we hoe de filosofische thema’s uit het leerplan voor de 10e klas op een levende manier met leerlingen kunnen worden verkend. De sessie combineert reflectie over de rol van de leraar met concrete didactische mogelijkheden.

begeleiding: Luk Boelaert
doelgroep: leraren bovenbouw

WORKSHOP B6. De zoektocht naar identiteit in klas 10

25 plaatsen beschikbaar

Hoe draagt het onderzoeken van oude culturen bij tot de identiteitsontwikkeling van jongeren? Aan de hand van inzichten uit onder andere Bewusstseinswandel des Menschen von Paläolithikum zum Neolithikum (Martyn Rawson), benaderen we verschillende invalshoeken en thema’s als mensheidsontwikkeling, wereldwijde migratie, diversiteit en cultureel be-wustzijn.

begeleiding: Giovanna Cassaro
doelgroep: leraren bovenbouw

WORKSHOP B7. Schilderen in sluiertechniek

12 plaatsen beschikbaar

We leren op een heel eenvoudige wijze de opbouw van de sluiertechniek. De kleuren vermengen zich niet doordat ze in elkaar overvloeien maar doordat je dunne laagjes over elkaar zet en telkens laat drogen. De leerlingen hebben in klas 9 vooral met zwart-wit getekend en ontmoeten in klas 10 de kleur op een nieuwe manier.

begeleiding: Ineke Van den Bosch
doelgroep: leraren bovenbouw

VOORDRACHT 2A. Thematische aanpak van weten-schapsvakken in de middenbouw

49 plaatsen beschikbaar

Door een thematische aanpak in de periodes natuurwetenschap (fysica, chemie, biologie) sla-gen de steinerscholen erin om alle leerlingen, ook diegenen die er van nature geen of weinig interesse voor hebben, mee te nemen in het verhaal. Behalve dit argument zijn er natuurlijk nog meer redenen waarom we ervoor kiezen verdiepend rond één thema te werken in plaats van inleidend op veel verschilende thema’s

voordracht door Wim Foquet
doelgroep: middenbouwleraren

VOORDRACHT 2B. Motivatie en demotivatie bij tiende-klassers

93 plaatsen beschikbaar

Tiendeklassers beginnen zichzelf te zien, maar weten nog niet goed wat ze zien. In deze lezing verkennen we hoe motivatie in deze leeftijdsfa-se verandert en waarom ogenschijnlijke “demo-tivatie” vaak iets anders vertelt. Vertrekkende vanuit de klaspraktijk én het ABC-model (auto-nomie, verbondenheid en competentie) zoeken we naar wat leerlingen werkelijk drijft. We staan daarbij stil bij de kracht en uitdagingen van de steinerpedagogische context. Centraal staat het motivatiegesprek: hoe voer je het zo dat het geen evaluatie wordt, maar een moment van echte reflectie en ontmoeting? Deze lezing tracht inzichten te brengen die raken aan de kern van het leraarschap en meteen hun weg kunnen vinden naar de klaspraktijk.

voordracht door Tom Weyn
doelgroep: bovenbouwleraren

VOORDRACHT 3A. Alle leerlingen actief!

43 plaatsen beschikbaar

Hoe daag je leerlingen uit zelf na te denken en hoe voorkom je dat je als docent gaat voorkau-wen? Wat is een goede balans tussen onder-steunen en loslaten en hoe betrek je leerlingen meer bij het leerproces? In een interactieve voordracht verkennen we samen de principes van activerende didactiek, de zelfdeterminatie-theorie en wat dat betekent voor de motivatie van leerlingen en hun autonomie.

(Na de voordracht en pauze is er gelegenheid om bij Jeanneke Brosky een workshop hierover te volgen – zie de keuzelijst van de workshops.)

voordracht door Jeanneke Brosky
doelgroep: middenbouwleraren

VOORDRACHT 3B. Rechte hoek en kruis in de vakken van de tiende klas

98 plaatsen beschikbaar

Vanuit inzicht in de leerlijn van de praktisch-am-bachtelijke vakken van lagere school tot 12e klas komen we de ‘latente vragen’ van jongeren in de tiende klas op het spoor. Het is uitermate boeiend om te zien welke rol de rechte hoek en het kruis hier mogelijks in spelen. Aan de hand van verschillende vakinhouden uit praktische en theoretische vakken zullen we dit onderzoeken en documenteren. De lezing is een verslag van een onvoltooide zoektocht.

voordracht door Wim Foquet
doelgroep: bovenbouwleraren

WORKSHOP C1. Wiskunde in de middenbouw 3

25 plaatsen beschikbaar

Zie workshop A4.

Wie zich inschrijft voor deze workshop, wordt verondersteld ook de drie andere workshops ‘wiskunde in de midden-bouw’ te volgen. Uiteraard zijn ook andere leraren dan wiskundeleraren welkom!

Meebrengen: schrijfgerief, eigen cursusbladen, geodriehoek, passer, lat, gom, tekenpotloden, schaar, lijm.

begeleiding: Wim Serras
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP C2. Alle leerlingen actief!

24 plaatsen beschikbaar

Aansluitend bij de ochtendvoordracht ga je zelf aan de slag met een aantal lesonderwerpen die je meteen bij de start van het schooljaar kan inzetten om leerlingen meer bij de les te betrekken. Het kan helpend zijn om daarvoor materiaal mee te nemen. Denk aan leerplannen, lesmethodes en ander materiaal. Aan het einde van de workshop delen de deelnemers hun ontwerpen, waardoor je met meer dan alleen je eigen lesideeën naar huis gaat.

begeleiding: Jeanneke Brosky
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP C3. Ontwikkelingsgericht kunstonderwijs

24 plaatsen beschikbaar

Hoe doe je dat concreet in de middenbouw? Wij willen in alle vakken het gevoelsleven van de jongeren aanspreken, maar hoe pak je zoiets aan als periodeleerkracht? En wat kun je als PO-leerkracht doen om dit te ondersteunen? Wat is het belang van het vak PO als het gaat om persoonsvorming? Hoe kunnen wij een bijdrage leveren aan de harmonische ontwikkeling van de jongeren? Ook met het oog op instromende leerlingen – hoe ga je hiermee om?

begeleiding: Lidewei Kruizinga
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP C4. De kunst van het lesgeven, of: de leraar als kunstenaar

25 plaatsen beschikbaar

In deze workshop, geïnitieerd door EduArta, zullen we het lesgeven bekijken als een kunstzinnig proces. Hierbij gaat het niet alleen om het overdragen van leerinhouden maar om het wekken van het potentieel om tot scheppen te komen. We zullen een kunstzinnig proces in gang zetten dat laag na laag de scheppende mens in ons kan wekken. En we zullen handgrepen zoeken om dit proces toe te passen op de lespraktijk.

begeleiding: Jaak Hillen
doelgroep: leraren midden- en bovenbouw

WORKSHOP C5. AI: kunst of kluns

20 plaatsen beschikbaar

Is artificiële intelligentie nu kunst-matige of vooral matige-kunst intelligentie? In deze workshop klaren we de digitale mist op en onderzoeken we wat er écht overblijft wanneer de ‘cloud’ boven de klasvloer hangt. Want hoe blijven we im-mers toch onszelf en verbonden met elkaar in een web van sorteeralgoritmes?

Eerst een kort stukje theorie en dan een actieve ontdekkingsreis waarbij we de techniek weer tastbaar maken met ons hoofd, ons hart en onze handen. Via fysieke activiteiten gids ik jullie voorbij de schermtijd naar een krachtig, kritisch oordeelsvermogen.

Klaar om de digitale mist te doorbreken met een gezonde dosis Steiner-spirit? Kom mee experimenteren en ontdek hoe we de ‘ART’ in artificieel de juiste plek geven en de techniek weer begrijpelijk maken door ze in beweging te zetten!

begeleiding: Pieter Bastin
doelgroep: leraren bovenbouw

WORKSHOP C6. Druktechnieken: monoprint en droge naald

12 plaatsen beschikbaar

We leren twee eenvoudige druktechnieken kennen om te gebruken met plexiglas plaatjes. We vertrekken van een een-voudig stilleven (Morandi-gewijs) en werken dezelfde tekening uit in monoprint en in droge naald. We kunnen ze dan los van elkaar of over elkaar drukken.

begeleiding: Ineke Van den Bosch
doelgroep: leraren bovenbouw

WORKSHOP D1. Wiskunde in de middenbouw 4 – Schattenzoektocht op het schoolterrein

25 plaatsen beschikbaar

Deze workshop sluit aan op de voorgaande workshops ‘wiskunde in de middenbouw’, maar kan ook apart gevolgd worden door andere collega’s.

Meebrengen: schrijfgerief, eigen cursusbladen, geodriehoek, passer, lat, gom

Begeleiding: Wim Serras
Doelgroep: Leraren middenbouw

WORKSHOP D2. Grensbeleving in de middenbouw

23 plaatsen beschikbaar

In de middenbouw is het verkennen van de eigen grenzen en die van anderen een zeer belangrijk thema. Hoe kunnen wij als leerkrachten de leerlingen hierbij helpen? Samen bouwen we een beeld op van ‘de middenbouwer’ en bespreken we praktische tools die je in de klas kunt gebruiken.

begeleiding: Lidewei Kruizinga
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP D3. Leeftijdsgericht onderwijs in de middenbouw

25 plaatsen beschikbaar

We gaan dieper in op een vergelijking tussen het boek Antroposofie voor jonge mensen (1921) van Rudolf Steiner en Ver-bolgen verbonden (2018) van Peter Adriaenssens. We verdiepen ons in de puberteit en kijken vooral hoopvol naar wat de jongeren van deze tijd nodig hebben, en wat ze vooral net niet nodig hebben.

begeleiding: Inez Hoefnagels
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP D4. AI: kunst of kluns

24 plaatsen beschikbaar

Is artificiële intelligentie nu kunst-matige of vooral matige-kunst intelligentie? In deze workshop klaren we de digitale mist op en onderzoeken we wat er écht overblijft wanneer de ‘cloud’ boven de klasvloer hangt. Want hoe blijven we im-mers toch onszelf en verbonden met elkaar in een web van sorteeralgoritmes?

Eerst een kort stukje theorie en dan een actieve ontdekkingsreis waarbij we de techniek weer tastbaar maken met ons hoofd, ons hart en onze handen. Via fysieke activiteiten gids ik jullie voorbij de schermtijd naar een krachtig, kritisch oordeelsvermogen.

Klaar om de digitale mist te doorbreken met een gezonde dosis Steiner-spirit? Kom mee experimenteren en ontdek hoe we de ‘ART’ in artificieel de juiste plek geven en de techniek weer begrijpelijk maken door ze in beweging te zetten!

begeleiding: Pieter Bastin
doelgroep: leraren middenbouw

WORKSHOP D5. Een betere leraar worden

23 plaatsen beschikbaar

Wat doe je als je op een klas stuit die niet als vanzelf naar je verhaal luistert en zich voortdurend afvraagt waarom ze in godsnaam energie zouden steken in jouw zorgvuldig op eindtermen gebaseerde opdrachten? Wat zit er in onze rugzak en wat kunnen we ontwikkelen?

begeleiding: Marcus Van Besouw
doelgroep: leraren bovenbouw, A- en D/A-finaliteit

WORKSHOP D6. Druktechnieken: monoprint en droge naad, deel II

13 plaatsen beschikbaar

We leren twee eenvoudige druktechnieken kennen om te gebruken met plexiglas plaatjes. We vertrekken van een een-voudig stilleven (Morandi-gewijs) en werken dezelfde tekening uit in monoprint en in droge naald. We kunnen ze dan los van elkaar of over elkaar drukken.

begeleiding: Ineke Van den Bosch
doelgroep: leraren bovenbouw

WORKSHOP D7. Leerlingbegeleiding

23 plaatsen beschikbaar

In de doorlichting 2.0 is leerlingbegeleiding een vast onderdeel van het onderzoek van de inspectie. Deze workshop wil inzicht bieden in de manier waarop de inspecteurs aan de hand van het OK (referentiekader voor onderwijskwaliteit, een instrument dat de inspectie gebruikt) de leerlingbegeleiding op school in kaart brengen. Bovenal wil ze inspireren om binnen de leerlingbegeleiding met het OK aan de slag te gaan om je schoolwerking te versterken. Hoe kan je met andere woorden het ‘WAT’ van het referentiekader koppelen en vertalen naar ons steinerpedagogische ‘HOE’ zodat deze prachtig uit de verf kan komen. Interessant voor leerlingbegeleiders, beleidsmedewerkers en vestigingsdirecties.

begeleiding: Emma Willems
doelgroep: leerlingbegeleiders, beleidsmedewerkers, vestigingsdirecties